A-blad Betonstaal verwerken

Betonstaal verwerken is zwaar werk. De belangrijkste knelpunten zijn de werkhouding, het handmatig tillen en de repeterende draaibeweging bij het binden. Bij de betonstaalverwerkers komen vooral rug-, been- en knieklachten voor.

Doelgroep
Werkgevers en werknemers, maar ook opdrachtgevers, ontwerpers, constructeurs, de wapeningscentrale, de buigstaatmakers en de fabrikanten en leveranciers van hulpmiddelen.

Probleembeschrijving
Verwerken van bewapeningsstaal is lichamelijk belastend werk. De gezondheidsgrenzen worden veelal ruimschoots overschreden. Hieruit zijn het hoge verzuim en de arbeidsongeschiktheid te verklaren. Er is ingrijpende verandering van het werk nodig, maar dan in de hele keten.

Afspraken
De afspraken (hoofdstuk 3) die werkgevers en werknemers met elkaar hebben
gemaakt gaan over:

Tillen en sjouwen
- tillen en sjouwen met twee handen maximaal 25 kg.
- til nooit boven het hoofd.
- verdeel het gewicht zo gelijk mogelijk over de handen en personen.

Knippen en buigen
- handschaar: maximale staafdiameter 8 mm.
- blokschaar: maximale staafdiameter 16 mm.
- gewicht elektrische, pneumatische of hydraulische betonschaar 6,5 kg,
  streef naar 3 kg.
- handmatig knippen maximaal 1 uur per dag en bij voorkeur niet langer
  dan 3 minuten achtereen.
- Knip nooit met de armen boven schouderhoogte.  

Buigen:
minimale lengte van een plooi- of buigijzer om één staaf wapeningstaal met
twee handen te buigen:
- diameter < 12 mm: 0,5 m.
- diameter 12-16 mm: 0,75 m.
- diameter >16 mm: uitsluitend machinaal buigen. 

Binden
- maximaal 4 uur per dag handmatig binden.
- bind niet verder van het lichaam dan de afstand van de onderarm.
- bind niet boven schouderhoogte; gebruik hulpmiddelen om hoger te staan.
- gebruik bij grotere oppervlakten mechanische hulpmiddelen.

Maatregelen
De belangrijkste maatregelen om betonstaal verwerken minder zwaar te maken
staan in hoofdstuk vier en hebben betrekking op:
• samenwerking en planning,
• het ontwerp van de wapening,
• het gewicht van wapeningsstaal en -elementen,
• transport en opslag,
• vaste werkplekken,
• gereedschap,
• organisatie van het werk,
• til- en houdingstraining.