Huidaandoeningen

Omschrijving
Er zijn verschillende soorten huidaandoeningen die tijdens het werk kunnen ontstaan, zoals:

• allergisch contacteczeem;
• irritatie contacteczeem;
• een combinatie van beide;
• huidacné;
• kwaadaardige tumoren;
• pigmentveranderingen van de huid.

De klachten bij deze huidaandoeningen zijn onder andere jeuk, roodheid, schilfering, blaasjes, zwelling en/of kloofvorming aan de handen, huiduitslag op gelaat en nek, verkleuring van de huid. De klachten ontwikkelen zich meestal geleidelijk na regelmatig contact met bepaalde stoffen/producten.

Oorzaak

• allergisch contacteczeem berust op het ontstaan van een allergie (overgevoeligheid). Bijvoorbeeld voor epoxy, chroom, kobalt, nikkel, epoxyhars, lijmen, houtimpregneermiddelen, rubber, oplosmiddelen en bepaalde houtsoorten. Een eenmaal ontstane allergie kan jaren blijven bestaan;
• irritatie contacteczeem ontstaat door inwerking van een of meerdere stoffen met irriterende of etsende werking. Bijvoorbeeld glas- en steenwolvezels, ontkistingsolie, verf, kit, plamuur, oplosmiddelen, teer en bitumen, bepaalde houtsoorten. De huid wordt extra gevoelig voor irritatie. Elke vorm van nat werk is een risicofactor voor het ontstaan van deze vorm van eczeem;
• huidacné kan ontstaan door contact (via huid, oraal of inhalatie) met bijvoorbeeld minerale oliën en afgeleide producten als teer (teer/olie acné);
• kwaadaardige tumoren (huidtumoren): chemische stoffen, chronische warmteschade, stralingsschade en mogelijk ook chronische mechanische irritatie hebben een potentieel carcinogeen effect op de huid. Ook blootstelling aan bijvoorbeeld houtverduurzamingsmiddelen kan carcinomen oproepen. Teer en UV-licht hebben een synergetische werking;
• pigmentveranderingen kunnen ontstaan door bijvoorbeeld brandwonden (ook chemisch), UV- en ioniserende straling of contact met teer/teerachtige producten.

Diagnostiek

• medische voorgeschiedenis;
• typisch klachtenpatroon en aspecten van de huid, bijvoorbeeld roodheid, al dan niet nattend, blaasjes of kloofvorming en schilfering. Of hardnekkige huidafwijkingen op plaatsen die veel aan de zon blootstaan (nek, gelaat, armen en handen);
• bloedonderzoek, leverfunctie en nierfunctie (voor pigmentveranderingen);
• allergologisch onderzoek;
• taakanalyse en werkplekbeoordeling: bepaal of er mogelijkheden tot aanpassingen in het werk bestaan;
• verwijzing naar dermatoloog bij twijfel over kwaadaardige tumoren.

Behandeling

• allergisch contacteczeem: alleen vermijden van contact met het allergeen kan leiden tot genezing. Ook als er geen klachten meer bestaan, is vermijden van de stof essentieel, aangezien hernieuwd contact zal leiden tot een recidief van de klachten;
• huidacné of pigmentveranderingen: de oorzaak moet worden geëlimineerd. Bij acné moet er rekening mee worden gehouden dat het soms lang duurt (maanden) voordat het ziektebeeld tot rust is gekomen. Pigmentveranderingen kunnen reversibel zijn;
• kwaadaardige tumoren: verwijzen naar de specialist voor excisie/bestraling.

Preventieve maatregelen
In het algemeen zijn de volgende maatregelen aan te bevelen om klachten te voorkomen:

• vervangen van de (allergene of irriterende) stof;
• vermijden van direct huidcontact;
• afschermen en inkapselen van de oorzakelijke stof;
• zorgen voor ventilatie en afzuiging (vooral van belang bij 'airborne' deeltjes die contacteczeem veroorzaken;
• verstrekken en dragen van pbm als handschoenen, beschermende kleding, ademhalingsbescherming; oogbescherming;
• na huidreiniging de huid zo goed mogelijk afdrogen; schone droge handdoeken gebruiken;
• zorgen voor goede persoonlijke hygiëne en huidverzorging; ervoor zorgen dat ringen worden afgedaan voordat men aan het werk gaat.

Meer informatie

• Nederlands Kenniscentrum Arbeidsdermatosen - NECOD; www.necod.nl
• Nederlands Centrum voor Beroepsziekten; www.beroepsziekten.nl